Religion Today

By MARIAM FAM

The Associated Press

Thursday, June 22, 2006; 12:05 PM

دين در روزگار کنونی

مريم فم

آسوشيتدپرس

Thursday, June 22, 2006; 12:05 PM

قاهره، مصر - - تکه کاغذی با کناره های فرسوده  که به دقت تا شده  و در جيب لبيب اسکندر قرار دارد از مبارزه جامعه ای برای به رسميت شناخته شدن حکايت می کند. زمانی که دولت مصر شروع به صدور کارت شناسائی کامپيوتری کرده بود – بيش از پنج سال قبل – اين کاغذ را به عنوان رسيد درخواست اسکندر برای صدور کارت به او داده اند.

اسکندر فردی بهايی است و از اعضای يک جامعه مذهبی که ]حضرت[ بهاءالله وزيرزاده ايرانی قرن نوزدهم  را پيامبر ديانت خود می داند – در تضاد با عقيده مسلمانان که محمد را آخرين پيامبر تلقی می کنند. با توجه به  نقش محوری اسلام در زندگی جامعه مصر، حکومت اين کشور تنها برای يهوديان، مسيحيان و مسلمانان کارت شناسايی صادر می کند و از صدور کارت برای بهاييان خودداری می ورزد.

اين قضيه در ماه آوريل وقتی مورد توجه رسانه های خبری قرار گرفت که دادگاهی رای داد که اعضای جامعه بهايی گمنام مصر حق دارند بخواهند دين آنها در مدارک و اسناد رسمی درج گردد و در نتيجه جنجالی برپا شد. وزارت کشور به سرعت درخواست استيناف داد و دادگا ه ديگری در ماه گذشته پرونده را مسدود کرد.

اما اين کشمکش هنوز هم ادامه دارد. شماری از روحانيان مسلمان به صراحت اعلام می کنند که اعتقادات بهايی ارتداد و الحاد است و مدافعان حقوق مدنی نگران آن هستند که اين برخورد خام و غيرمدبرانه درگيريهايی را بوجود آورد نظير آنچه که اخيرا در شهر شمالی اسکندريه بين مسلمانان و اقليت مسيحی بروز کرد.

در حالی که اين بحث و جدال مستقيما تنها بر بهائيان کشور – شايد 2000 نفر از 72 ميليون مصری - تاثير می گذارد اما فرصتی را فراهم می کند برای نظر افکندن بر اين موضوع که چگونه جامعه ای سابقا آزادانديش و مداراجو  در فرهنگی غرق شده است که در آن جزم انديشی بر محافظت نظری از آزادی مذهبی می چربد.  

اسکندر استاد مهندسی 59 ساله می گويد: " سابق بر اين همه چيز ساده تر بود، همه می دانستند که من بهائی هستم و هيچ مشکلی هم وجود نداشت. هيچ تعصب و جبهه گيری در کار نبود. تعصبات تنها اخيرا شروع به سربرآوردن کرده."

 خانواده ای که دادخواست آنها به دادگاه رسيدگی کننده درمورد دين بهائی رفته است از گفتگو با خبرنگاران امتناع ورزيده اند. اما تجربه جامعه بهائی در مصر را می توان از سرگذشت اسکندر و خانواده اش دريافت.

شناسنامه اسکندر و کارت شناسائی اصلی دولتی او را بهائی معرفی می کند. پسران او نيز مدارک شناسائی مشابهی دارند. اما زمانی که پسر بزرگ او، راجی 24 ساله برای کارت شناسائی جديد تقاضا داد مسئولان تنها موافقت کردند که در قسمت دين خطی به نشان خالی بودن آن قسمت کشيده شود.

اسکندر می گويد مدتی بعد که پسر 19 ساله اش هادی برای کارت شناسايی تقاضا داد به او گفتند که بايد خود را پيرو يکی از سه دين به رسميت شناخته شده معرفی کند و او هرگز مدارکش را دريافت نکرد.

او می گويد: " زمانی که آنها تا ديروقت بيرون از خانه هستند ما به شدت نگران می شويم خصوصا برای پسر جوانتر چون او هيچ کارت شناسايی ندارد و ممکن است به دردسر بيفتد."  آقای اسکندر که با ترک مصر مخالف است  می افزايد: " پسرانم جوان هستند و گاهی شايد از فرط عصبانيت پيشنهاد می کنند که از مصر برويم ولی من مصری هستم. در مصر به دنيا آمده ام  . . . و مصر را ترک نخواهم کرد."

آقای اسکندر اجازه يافت که برای کارت شناسائی جديد کامپيوتری درخواست بدهد اما هرگز به دستش نرسيد. تقاضاهای دو پسرش برای مدارک جديد حتی پذيرفته هم نشد. تا انتهای سال جاری دولت مصر کارتهای جديد کامپيوتری را جايگزين کارتهای قديمی کاغذی می کند و کارتهای قبلی از درجه اعتبار ساقط می شوند.

اسکندر به ياد می آورد که تا سال 1960 که با حکم رياست جمهوری محافل و مجامع بهائی منحل گرديد در فعاليتهای دينی بهائی شرکت می جست. او میگويد که در اکتبر گذشته خواهرش فوت کرد اما به خاطر دين او خانواده اش نتوانستند گواهی فوت بگيرند.

اسکندر می افزايد : " آنها نمی خواهند ديانت بهائی را به رسميت بشناسند. بسيار خوب، عيبی ندارد. اما به عنوان يک شهروند مصری آيا من حق ندارم که شناسنامه و کارت شناسايی داشته باشم؟ چرا از من می خواهيد دينم را تغيير دهم؟ چرا می خواهيد رياکار باشم؟ من حاضربه دروغ گفتن نيستم."

يکی از محققين اسلامی به نام عبدالمعطی بيومی معتقد است که خواسته بهائيان برای شناسائی در مدارک رسمی، باعث استحکام يک نظام فرقه ای می شود که موجب تضعيف کشور خواهد بود. او می گويد: " شما و فرزندانتان به هرچيزی که دلتان می خواهد معتقد باشيد اما فقط در درون خانه تان و پشت درهای بسته. نظم عمومی را تضعيف نکنيد."

 بيومی عضوی از مرکز پژوهش اسلامی الازهر، دانشگاه معروف آموزش علوم اسلامی سنی است. او مانند بسياری از محققين اسلامی  معتقد است که بهائيت در اصل شعبه ای از اسلام است و دين نيست. او می گويد که اعمال و عقايد بهاييان – از جمله اعتقاد به پيامبری {حضرت} بهاالله – به مسلمانان ضربه می زند.

 وی می افزايد بهائيان خوش اقبال بودند که وزارت کشور در مورد حکم ماه آوريل استيناف داد چون در غير اينصورت ممکن بود از سوی افراطيون مورد حمله قرار گيرند.   

الازهر طی بيانيه ای از مصريان خواست که " به شدت جلو اين گروه که به اسلام آسيب می رساند بايستند." اين بيانيه از حکومت خواست که دين بهائی را غيرقانونی اعلام کند و بيانيه ديگری از مرکز پژوهش الازهر به قصد برانگيختن احساسات ضداسرائيلی استدلال کرد که بهائيت " در خدمت منافع صهيونيسم است."

بهائيان می گويند افرادی وجود اماکن مقدسه بهائی در اسرائيل را مستمسکی برای بی اعتبار ساختن جامعه بهائی قرار داده اند. ]حضرت[ بهاالله در سال 1892 در عکا درگذشت که اين شهر در آن زمان جزء امپراطوری عثمانی بود - و اکنون در اسرائيل است. مرکز بين المللی اداری پنج ميليون بهائی جهان در حيفا در اسرائيل قرار دارد و آنها اماکن مقدسه ديگری نيز در ترکيه و ايران دارند.

حسام بهجت مدير ((EIPR Egyptian Initiative for Personal Rights ( ابتکار مصری برای حقوق خصوصی) که قضيه بهائيان را پيگيری می کند می گويد که جهل مصريان نسبت به اين دين موجب تقويت يک "مبارزه آلوده" شده است.

 او با اشاره به درگيريهائی که در ماه آوريل بين مسلمانان و مسيحيان پيش آمد و دو کشته و چهل زخمی برجای گذاشت میگويد: " اين جلوه ديگری است از برخورد ناپخته  و محدودی که وزارت کشور در مورد امور مذهبی به کار می برد. تشابهات نيرومندی وجود دارد بين اين وقايع و درگيريهائی که به خاطر فقدان مدارا و شکيبايی در اسکندريه پيش آمد."

خانم هدا زکريا جامعه شناس سياسی می گويد  در کشور مصر - که تا دهه 1950 منزلگاه تعداد قابل توجهی يهودی، ارمنی، يونانی و غيره بود – روز به روز از مدارا و سعه نظر کمتری می توان سراغ گرفت. وی بر اين نظر است که تاثير و نفوذ فزاينده گروههای اسلامی نظير اخوان المسلمين که مقصدشان به حرکت درآوردن مردم از طريق دين است نه ناسيوناليسم، در اين تغيير سهيم هستند: "اخوان المسلمين معتقد است که اين کار ضمير جمعی گسسته را بر بنيانی مذهبی بازسازی خواهد کرد. اما (به نظر من) مردم به گرد اسلام متحد نمی شوند بلکه متفرق می گردند." 

http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/06/22/AR2006062200783.html